header

« Terug naar het overzicht van Brandpunt januari 2019

Dit schooljaar januari 2019

Tekort aan 1.500 leraren

Het nieuwe jaar startte met een groot tekort aan leraren in Vlaanderen. Begin januari 2019 waren er maar liefst 1.500 openstaande vacatures, waarvan twee derde in het secundair onderwijs. Dubbel zoveel als tijdens dezelfde periode vorig jaar. Voor COC is dit de zoveelste alarmbel, een bel die wij al jaren luiden. Het is dringend tijd voor actie!

 Vlaanderen moet tegen 2024 jaarlijks op zoek naar zo'n 5.000 tot 7.000 leraren. Geen mis te verstane opdracht, maar COC staat 100 procent achter de doelstelling om gepassioneerde, bekwame leraren aan te trekken. Dat lukt niet door alleen een campagne aan te kondigen of door alleen vast te stellen dat de groeiende economie voor meer tewerkstellingskansen buiten onderwijs zorgt. Verlaat je dan het onderwijs omdat het elders beter werken is? We moeten hier en nu méér doen dan vaststellen, we moeten daadwerkelijk actie ondernemen! Want COC stelt inderdaad vast dat de instroom daalt en dat leraren soms heel snel het onderwijs verlaten. Jonge (startende) leraren die het na enkele jaren voor bekeken houden omdat ze hun vakliefde niet meer mogen of kunnen doorgeven. Een tekort aan gepassioneerde en bekwame leraren zal wegen op de kwaliteit van ons onderwijs!

Aantrekkelijkheid lerarenberoep
De oorzaken zijn gekend. En hopelijk worden ze binnenkort niet ontkend. Het probleem zit in de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep. Die taant om verschillende redenen: de autonomie van de leraar komt in het gedrang (opleggen van zinloze regels, strikte didactische methodes, overdreven verantwoordingsplicht, toenemende juridisering ...), er wordt te ver afgeweken van de kernopdracht waardoor de leraar zich niet meer kan focussen op de essentie (veel vergaderingen, administratie, afwezige collega’s moeten vervangen, toezicht houden …), het respect voor en erkenning van het gezag van de leraar mindert, de klasgroepen zijn te heterogeen waardoor lesgeven onmogelijk wordt en niet te vergeten de werkdruk …

En laat nu net in het regeerakkoord van de Vlaamse Regering staan dat ze werk ging maken van de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep. Dankzij de cao zijn de lerarenplatforms dit schooljaar gestart. Dat is een goed initiatief. Maar er moet meer gebeuren. In de eerste plaats aan de opdracht van de leraar (de kern van het loopbaandebat), want daar wringt het schoentje het ergst. Laat de leraar een autonome professional zijn die zich kan focussen op zijn kerntaken. Geef hem de mogelijkheid zich verder te professionaliseren, ontzie hem van de niet-kerntaken die alleen de job verzwaren en geen toegevoegde waarde bieden. Integendeel, die taken gebeuren dikwijls ten koste van kerntaken.

Ziekteverzuim
Ook het ziekteverzuimpercentage dat sinds 2010 jaarlijks toeneemt[1], liegt er niet om. En ziekte kost geld doordat interimarissen moeten inspringen. Enkele moedige beslissingen om terug zuurstof in de loopbaan van de leraar te pompen en het beleid te corrigeren, zouden deze kosten ongetwijfeld kunnen drukken. Het moet terug mogelijk worden om de job tot aan het pensioen vol te houden, wat nu voor veel leraren niet meer het geval is. En beloftes om bepaalde verloven te laten meetellen voor het pensioen moeten (federaal) eindelijk eens waar gemaakt worden. Nu laten Vlaamse en federale politici onze mensen in de kou staan. Met zo’n houding wordt werken in onderwijs alleen maar onaantrekkelijker.

Uitgestoken hand
Zijn de vaststellingen van COC ‘slechts’ subjectief? Neen, want de resultaten van het tijdbestedingsonderzoek zijn er nu zwart op wit. En die zeggen net hetzelfde. De leraar werkt veel en we weten nu ook hoe en waaraan hij die tijd spendeert. En dat is niet altijd aan de juiste, motiverende dingen.

COC vraagt de gesprekken over het loopbaandebat dringend op te starten. Dat is zo ook afgesproken onder de sociale partners. COC wil meer jongeren warm maken voor het mooie beroep van leraar. COC wil ook meer zij-instromers aantrekken via sterkere erkenning van hun anciënniteit (zonder wie nu al in het onderwijs actief is te vergeten). Maar COC wil ook voorkomen dat de huidige leraars het voor bekeken houden. Een debat is een eerste stap om ons mooie beroep terug aantrekkelijk te maken.

Er zijn extra middelen nodig voor alle onderwijsniveaus en -sectoren en we vragen meer vertrouwen in de autonome professional. Als die signalen er niet komen, zullen we onze zorgen misschien op de straat kenbaar moeten maken.
 

Koen Van Kerkhoven

 

 



[1] zie artikel ziekteverzuim blz. 4

Strijdpunt

Het nieuwe jaar startte met een groot tekort aan leraren in Vlaanderen. Begin januari 2019 waren er maar liefst 1.500 openstaande vacatures, waarvan twee derde in het secundair onderwijs. Dubbel zoveel als tijdens dezelfde periode vorig jaar. Voor COC is dit de zoveelste alarmbel, een bel die wij al jaren luiden. Het is dringend tijd voor actie! 

Vlaanderen moet tegen 2024 jaarlijks op zoek naar zo'n 5.000 tot 7.000 leraren. Geen mis te verstane opdracht, maar COC staat 100 procent achter de doelstelling om gepassioneerde, bekwame leraren aan te trekken. Dat lukt niet door alleen een campagne aan te kondigen of door alleen vast te stellen dat de groeiende economie voor meer tewerkstellingskansen buiten onderwijs zorgt. Verlaat je dan het onderwijs omdat het elders beter werken is? We moeten hier en nu méér doen dan vaststellen, we moeten daadwerkelijk actie ondernemen! Want COC stelt inderdaad vast dat de instroom daalt en dat leraren soms heel snel het onderwijs verlaten. Jonge (startende) leraren die het na enkele jaren voor bekeken houden omdat ze hun vakliefde niet meer mogen of kunnen doorgeven. Een tekort aan gepassioneerde en bekwame leraren zal wegen op de kwaliteit van ons onderwijs!

 

Aantrekkelijkheid lerarenberoep

De oorzaken zijn gekend. En hopelijk worden ze binnenkort niet ontkend. Het probleem zit in de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep. Die taant om verschillende redenen: de autonomie van de leraar komt in het gedrang (opleggen van zinloze regels, strikte didactische methodes, overdreven verantwoordingsplicht, toenemende juridisering ...), er wordt te ver afgeweken van de kernopdracht waardoor de leraar zich niet meer kan focussen op de essentie (veel vergaderingen, administratie, afwezige collega’s moeten vervangen, toezicht houden …), het respect voor en erkenning van het gezag van de leraar mindert, de klasgroepen zijn te heterogeen waardoor lesgeven onmogelijk wordt en niet te vergeten de werkdruk …

En laat nu net in het regeerakkoord van de Vlaamse Regering staan dat ze werk ging maken van de aantrekkelijkheid van het lerarenberoep. Dankzij de cao zijn de lerarenplatforms dit schooljaar gestart. Dat is een goed initiatief. Maar er moet meer gebeuren. In de eerste plaats aan de opdracht van de leraar (de kern van het loopbaandebat), want daar wringt het schoentje het ergst. Laat de leraar een autonome professional zijn die zich kan focussen op zijn kerntaken. Geef hem de mogelijkheid zich verder te professionaliseren, ontzie hem van de niet-kerntaken die alleen de job verzwaren en geen toegevoegde waarde bieden. Integendeel, die taken gebeuren dikwijls ten koste van kerntaken.

 

Ziekteverzuim

Ook het ziekteverzuimpercentage dat sinds 2010 jaarlijks toeneemt[1], liegt er niet om. En ziekte kost geld doordat interimarissen moeten inspringen. Enkele moedige beslissingen om terug zuurstof in de loopbaan van de leraar te pompen en het beleid te corrigeren, zouden deze kosten ongetwijfeld kunnen drukken. Het moet terug mogelijk worden om de job tot aan het pensioen vol te houden, wat nu voor veel leraren niet meer het geval is. En beloftes om bepaalde verloven te laten meetellen voor het pensioen moeten (federaal) eindelijk eens waar gemaakt worden. Nu laten Vlaamse en federale politici onze mensen in de kou staan. Met zo’n houding wordt werken in onderwijs alleen maar onaantrekkelijker.

 

Uitgestoken hand

 

Zijn de vaststellingen van COC ‘slechts’ subjectief? Neen, want de resultaten van het tijdbestedingsonderzoek zijn er nu zwart op wit. En die zeggen net hetzelfde. De leraar werkt veel en we weten nu ook hoe en waaraan hij die tijd spendeert. En dat is niet altijd aan de juiste, motiverende dingen.

COC vraagt de gesprekken over het loopbaandebat dringend op te starten. Dat is zo ook afgesproken onder de sociale partners. COC wil meer jongeren warm maken voor het mooie beroep van leraar. COC wil ook meer zij-instromers aantrekken via sterkere erkenning van hun anciënniteit (zonder wie nu al in het onderwijs actief is te vergeten). Maar COC wil ook voorkomen dat de huidige leraars het voor bekeken houden. Een debat is een eerste stap om ons mooie beroep terug aantrekkelijk te maken.

 

Er zijn extra middelen nodig voor alle onderwijsniveaus en -sectoren en we vragen meer vertrouwen in de autonome professional. Als die signalen er niet komen, zullen we onze zorgen misschien op de straat kenbaar moeten maken.

 

Koen Van Kerkhoven

 



[1] zie artikel ziekteverzuim blz. XX



 
Onze website maakt gebruik van cookies.