header

« Terug naar het overzicht van Brandpunt juni 2009

Dit schooljaar juni 2009

Verantwoordelijkheid opnemen

Verantwoordelijkheid opnemen

De beelden van de leraar die het hoofd van een leerling in een emmer mortel stak en hem daarna naar de wasbakken sleurde om zijn hoofd onder de waterkraan te steken, beroerden heel wat mensen. Sommigen vroegen het onmiddellijke ontslag van die leraar, anderen brachten meer begrip op.

Dat deze beelden zoveel reacties en emoties uitlokten, is logisch. Wat gebeurd is, kan immers niet door de beugel. Maar als kenners, ook buiten COC, ons zeggen dat dit in om het even welke school met type 3-leerlingen  had kunnen gebeuren, is er toch wel wat structureel loos.

Inspectie

In het verslag van het inspectieteam dat minister Vandenbroucke onmiddellijk naar de betrokken school stuurde, lezen we dat bij de doorlichting van de school in 2007 werkpunten werden aangereikt. Nu blijken er schoolfactoren te zijn die er op wijzen dat de school meer spoed moest zetten achter die werkpunten. Wellicht refereert de inspectie hier naar de werkpunten op het gebied van het personeelsbeleid. Maar waarom werd ook niet onmiddellijk openbaar gemaakt dat het doorlichtingsverslag de leerlingenbegeleiding als één van de sterke punten van deze school naar voren schoof?

De inspectie legde de fout voor het gebeuren niet alleen bij de betrokken leraar, maar ook bij de directie en het schoolbestuur. Los van de vraag of een schuldvraag zo vlug te beantwoorden valt, is het wel al te gemakkelijk de school nu opnieuw door te lichten en te dreigen met de intrekking van de erkenning. Daardoor doet men afbreuk aan het werk van de personeelsleden van deze school die met de te schaarse middelen waarover ze beschikken iedere dag weer het beste van zichzelf geven. Een sluiting van deze school lost de problemen toch niet op. Of huilt men om electorale redenen mee met de wolven in het bos en wil men vooral het eigen 'beleidsvoerend vermogen' in de verf zetten?

Gebrek aan middelen en ondersteuning

De vraag die zich echt stelt - maar die we niet terugvinden in het inspectieverslag - is de vraag of de scholen wel voldoende middelen en ondersteuning krijgen. En worden die middelen en ondersteuning aangepast telkens als de zorg- en andere vragen stijgen? Krijgen de betrokken scholen wel voldoende ondersteuning van de pedagogische begeleidingsdiensten? Al jaren vraagt COC naar een 100% omkadering van de scholen en in het bijzonder die van het buitengewoon onderwijs. En al jaren lacht de overheid deze vraag weg. Voor elke 100 uur waarop de betrokken school wettelijk recht heeft, mag ze er maar 93,9 inrichten. Het wordt tijd dat de overheid de hand in eigen boezem steekt en publiek erkent dat ze de scholen omwille van besparingsredenen onvoldoende middelen geeft. Wanneer ziet ze eindelijk in dat de in 1991 toegekende omkadering niet meer volstaat voor de taken die de scholen anno 2009 moeten uitvoeren? Hoeveel incidenten moeten er nog gebeuren vooraleer de overheid haar verantwoordelijkheid erkent én opneemt? Het is trouwens ook al te gemakkelijk om te verwijzen naar de bovenvermelde werkpunten zonder zich zelfs af te vragen waar de directie van een school de tijd en de middelen moet halen om deze werkpunten professioneel te kunnen aanpakken. Welke middelen krijgt een school overigens om dagelijks een degelijk personeelsbeleid te voeren?

Leerzorg is niet de oplossing

Hoe betreurenswaardig het incident ook was, het had ook een positief effect. Geen enkel promotiefilmpje had het buitengewoon secundair onderwijs in één klap zo op de kaart kunnen zetten. Het filmpje maakte duidelijk dat werken in dat onderwijs heel veel vraagt van de personeelsleden. Zij werken soms in omstandigheden waarvan de buitenwereld het bestaan niet kent, zelfs niet vermoedt. Laten we hopen dat dit voorval ook de ogen opent van al wie met een te kleine kennis van de reële onderwijspraktijk vaak te ongenuanceerd praat over de integratie van leerlingen van het buitengewoon onderwijs in het gewoon onderwijs. Veel leerlingen van het buitengewoon onderwijs kunnen in het gewoon onderwijs simpelweg de ondersteuning niet krijgen die ze wel in het buitengewoon onderwijs genieten. Intellectueel in staat zijn om het gewoon onderwijs te volgen volstaat voor deze leerlingen niet, omdat ze ook op emotioneel of sociaal vlak zoveel nood hebben aan extra ondersteuning. In dit kader is het goed dat het decreet Leerzorg dat minister Vandenbroucke in petto had, de eindstreep niet heeft gehaald. Door dat decreet zou de betrokken leerling zich in een gewone school hebben kunnen inschrijven. Deze school zou hiervoor exact de middelen ontvangen hebben die deze ene leerling in een school voor het buitengewoon onderwijs zou gegenereerd hebben. Maar dat is boerenbedrog omdat zo de middelen over veel scholen versnipperd worden en met zulke versnipperde middelen geen adequate ondersteuning mogelijk is. De enige winnaar in zo'n verhaal is de overheid die zo haar eigen verantwoordelijkheid kan afwijzen.

Gekleurde middelen

COC eist dat de overheid haar verantwoordelijkheid opneemt. Daarom blijven wij stellen dat de overheid altijd heel duidelijk moet bepalen welke middelen ze aan de scholen geeft én voor welke taken die bestemd zijn. In het vakjargon heet dat "gekleurde middelen". Door te werken met niet-gekleurde middelen krijgt de overheid de mogelijkheid haar verantwoordelijkheid telkens door te schuiven en haar handen - zoals nu - in onschuld te wassen. Tot op vandaag moeten we vaststellen dat ook de schoolbesturen voorstander zijn van niet-gekleurde middelen. Zij dwalen, omdat zij daardoor de kans laten liggen om de overheid blijvend op haar verantwoordelijkheid te wijzen. In de mate dat schoolbesturen personeelsleden bij een conflict aan hun lot overlaten, ontvluchten ook zij hun verantwoordelijkheid. In deze zin doet het deugd vast te stellen dat de betrokken leraar niet alleen door zijn collega's maar ook door zijn directrice niet in de steek werd gelaten. Laten we hopen dat ook het schoolbestuur niet aan de druk toegeeft en dit goede voorbeeld volgt.


Jos Van Der Hoeven

 



 
Onze website maakt gebruik van cookies.